Inleiding
In dit hoofdstuk geven wij u op hoofdlijnen inzicht in het verloop van de begroting en de actuele financiële ontwikkelingen. In het hoofdstuk Financiën vindt u in het “Overzicht financiële mutaties in de 1e voortgangsrapportage" alle financiële mutaties met een specificatie van de financiële effecten van deze 1e voortgangsrapportage. De financiële mutaties > € 100.000 lichten wij daar toe. Op basis van de financiële verordening 2025 lichten wij mutaties < € 100.000 niet toe.
Exploitatie (bedragen x€ 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting |
|---|---|---|---|---|
Meerjarenbegroting 2026-2029 | 44 | 185 | -887 | 1.345 |
Tot 1e voortgangsrapportage | 77 | -272 | -195 | -195 |
Saldo tot de 1e voortgangsrapportage | 121 | -87 | -1.082 | 1.150 |
Mutaties 1e voortgangsrapportage | ||||
1. Autonome ontwikkelingen | 1.824 | 83 | -122 | -217 |
2. Actualisatie bestaand beleid | -111 | 26 | 420 | 531 |
5. Mutaties < € 100.000 | -677 | -138 | -47 | -47 |
Totaal 1e voortgangsrapportage | 1.036 | -29 | 251 | 267 |
Begrotingssaldo na de 1e voortgangsrapportage | 1.157 | -116 | -831 | 1.417 |
Toelichting financieel meerjarenbeeld
Het saldo in de primitieve begroting 2026 was € 44.000 positief. Sinds het vaststellen van de begroting hebben begrotingswijzigingen geleid tot mutaties van € 77.000 voordelig. De voorgestelde bijstellingen in deze voortgangsrapportage voor het jaar 2026 komen uit op een voordeel van € 1.036.000. De grootste bijstellingen zijn als volgt. De circulaires van de algemene uitkering hebben een positief effect van € 1,9 miljoen. De doorberekening van overhead naar grondexploitaties heeft een structureel voordelig resultaat op de begroting van € 1 miljoen. Daarnaast vragen wij incidenteel een verhoging van het budget voor ziekteverzuim (€ 0,7 miljoen). Verder worden we geconfronteerd met een structurele ophoging van het budget voor de bestekken van groenonderhoud.
Het totaal van de mutaties leidt tot een geactualiseerd begrotingssaldo voor 2026 van € 1.157.000 positief. Een aantal mutaties werkt structureel door waarmee het begrotingssaldo in 2027 en 2028 negatief blijft. In het laatste jaar 2029 zien we weer een positief saldo, met name omdat de primitieve begroting in het laatste jaar reeds een positief resultaat liet zien.
Het traject Financieel gezonde toekomst heeft geresulteerd in maatregelen die leidden tot een structureel sluitende begroting. In de meerjarenbegroting 2026-2029 is het pakket aan bezuinigingsmaatregelen verwerkt zoals door u besloten. In deze voortgangsrapportage monitoren we de voortgang en realisatie. Van het totaalbedrag van € 3.099.900 aan besparingen is in het eerste jaar reeds € 1.652.900 gerealiseerd.
Mutaties met een financieel effect van € 250.000 of meer:
Hieronder vindt u een tabel waarin de mutaties met een budgettair effect op de begroting van meer dan € 250.000 worden gepresenteerd. Daarna worden deze mutaties toegelicht.
Bedragen x € 1.000
Mutatie omschrijving | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Overzicht van de mutaties >= € 250.000 | ||||||||
1. Autonome ontwikkelingen | 1.814 | 206 | 47 | -47 | ||||
Algemene uitkering - Septembercirculaire 2025 | 1.814 | V | 206 | V | 47 | V | -47 | N |
2. Actualisatie bestaand beleid | 55 | 369 | 369 | 369 | ||||
Actualisatie budgetten groenbestekken | -246 | N | -631 | N | -631 | N | -631 | N |
Budgetmutatie doorbelasting overhead | 1.000 | V | 1.000 | V | 1.000 | V | 1.000 | V |
Budgetmutatie Inhuur derden wegens ziekte en zwangerschap | -700 | N | 0 | V | 0 | V | 0 | V |
(V = Voordeel; N = Nadeel) | ||||||||
Toelichting bij de mutaties met een financieel effect van € 250.000 of meer:
1. Autonome ontwikkelingen
Algemene uitkering - Septembercirculaire 2025
Eind september informeerden wij u in RIB Septembercirculaire gemeentefonds 2025 over de gevolgen voor de gemeente Zevenaar. De belangrijkste mutaties zijn de compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling, verlaagde ramingen door het Rijk van de groei van de bevolking en economie, de decentralisatie-uitkering Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) en het toevoegen van het begrotingsjaar 2030. Per saldo een verhoging van de inkomsten in 2026 met € 1.814.000, in 2027 met € 206.000, in 2028 met € 47.000. In 2029 per saldo een verlaging van de inkomsten met € 47.000.
2. Actualisatie bestaand beleid
Actualisatie budgetten groenbestekken
In de periode 2022/2023 is het groenbestek aanbesteed en het budget gebaseerd op de aanneemsom. Voor 2025 en 2026 heeft een verlenging van de overeenkomst plaatsgevonden met de mogelijkheid voor de aannemer om te indexeren. Deze indexering is een gevolg van kostenstijgingen in materiaal, lonen, brandstof, personeelsschaarste en areaaluitbreiding. Op basis hiervan is voor 2026 een aanvullend budget nodig inclusief aanvullende inhuur derden in het groeiseizoen om de door de raad vastgestelde beeldkwaliteit te realiseren. In 2026 moet opnieuw Europees aanbesteed worden en kan besluitvorming niet wachten tot de begroting, waarbij rekening houdend met een sterk veranderende markt, de verwachting is dat de kosten in 2027 en daarna, minimaal 30% structureel zullen toenemen.
Budgetmutatie doorbelasting overhead
Continuïteit van de activiteiten van de gemeente is belangrijk. De afgelopen jaren zijn de activiteiten rondom de gebiedsontwikkeling aanzienlijk toegenomen, waarbij veelal gebruik werd gemaakt van inhuur. Om de continuïteit te waarborgen en de afhankelijkheid van inhuur te beperken zetten wij in op vaste formatie. In het verlengde van deze keuze en de toename van de activiteiten hebben wij ook gekeken naar een juiste toerekening van kosten aan de gebiedsontwikkelingen. Op basis hiervan hebben wij geconcludeerd dat een groter deel van de overhead (in lijn met de financiële verordening) aan de gebiedsontwikkeling kan en moet worden toegerekend. Hierdoor ontstaat een structureel voordeel op het begrotingssaldo, maar zullen de incidentele resultaten op de gebiedsontwikkeling lager worden. We ramen een voordeel van € 1.000.000 structureel vanaf 2026.
Budgetmutatie Inhuur derden wegens ziekte en zwangerschap
Voor de continuïteit van de dienstverlening en het uitvoeren van onze opgaven is vervanging bij ziekte en verlof noodzakelijk. Het huidige budget voor inhuur ter vervanging wegens ziekte is hiervoor ontoereikend. Het ziekteverzuim is met 9,63% relatief hoog maar volgt daarbij wel de landelijke trend binnen gemeenten. Hoewel sprake is van een lichte verbetering, is een groot deel van het verzuim – met name langdurig en niet werkgerelateerd – beperkt beïnvloedbaar en vraagt dit vrijwel altijd om vervanging. Daarnaast vergroot de huidige personeelsopbouw de vervangingsbehoefte. Binnen zeven jaar stroomt circa 30% van de medewerkers uit (vergrijzing), terwijl verjonging leidt tot meer zwangerschaps- en ouderschapsverlof. Over geheel 2026 bezien verwachten wij een overschrijding van € 700.000. Bij de integrale afweging van de meerjarenbegroting in dit najaar komen wij met een voorstel tot structurele verhoging van het budget.