Wat kost het?

De bijdrage aan de MGR voor de module WgSW is voor 2026 aangepast als gevolg van wijzigingen in het aantal arbeidsjaren per deelnemende gemeente. De herverdeling van de gemeentelijke bijdragen wordt jaarlijks op basis van het aantal arbeidsjaren per 30 oktober bijgesteld. Het nadeel voor de module WgSW bedraagt € 166.000. De structurele effecten worden verwerkt in de nog op te stellen meerjarenbegroting 2027-2030

De raming van de uitkeringslasten en de baten (BUIG bijdrage van het Rijk) is geactualiseerd. Hierbij is uitgegaan van de voorlopige bijdrage van het Rijk voor 2026. Wij verhogen de ramingen van de lasten en de baten structureel met € 1.090.000. Per saldo een structreel budgettair neutrale wijziging.

Om tijdig (voor de zomer) een aanbesteding te kunnen starten vragen wij om een structureel budget van 125.000  waarmee we de inzet van Straatcoaching duurzaam kunnen inzetten. Dit programma wordt sinds enkele jaren door Kansrijk Jongerenwerk uitgevoerd. Het is gericht op het versterken van kansen van jongeren die door de samenleving als “moeilijk bereikbaar” worden gezien. Jongeren die weinig vertrouwen hebben in instanties, die op straat hun status vonden of op het punt stonden om af te glijden. Tot op heden wordt het programma grotendeels gefinancierd uit incidentele middelen, wat leidt tot onzekerheid in continuïteit, fluctuaties in inzet en beperkte mogelijkheid om duurzaam resultaat te borgen. Tegelijkertijd zien we dat de druk op jeugdhulp en specialistische voorzieningen hoog blijft en dat vroegsignalering en laagdrempelige preventie onvoldoende structureel geborgd zijn.
Straatcoaching voorkomt escalatie. Voor veel jongeren blijft het bij lichte ondersteuning, zonder verwijzing naar duurdere zorg of veiligheidsmaatregelen. Zo zijn in 2025 ongeveer 24 risicojongeren (jongeren met problematische thuissituaties, groepsdruk of gebrek aan toekomstperspectief) bereikt met straatcoaching waarmee een (sterke) vertrouwensband is opgebouwd door straatcoaching en kickboksactiviteiten. Door luisteren, signaleren van risico’s en gedrag in de gaten houden zonder dwingende benadering zijn de straatcoaches actief in de leefwereld van deze jongeren. De kickboksactiviteiten bieden daarnaast een positieve uitlaadklep, waarin discipline, respect en doorzettingsvermogen centraal staan.
Wij verwachten dat de straatcoaching leidt tot een besparing op de kosten voor jeugdhulp met een gelijk bedrag (€ 125.000). De voortzetting en inzet van straatcoaching kan dan ook budgettair neutraal worden uitgevoerd.

In het uitvoeringsplan sociaal domein is opgenomen dat er in drie deelgebieden van de gemeente (noord, midden en zuid) algemene voorzieningen sociale basis (thuiskamers oftewel sociale knooppunten) worden gerealiseerd. Op dit moment zijn er in een pilotproject al twee thuiskamers operationeel. Voor de voortzetting in 2027 van deze twee thuiskamers vragen wij een incidenteel budget van € 250.000. In het vierde kwartaal van dit jaar komen bij uw Raad terug met een plan voor het versterken van de sociale basis, waar de inrichting en doorontwikkeling van drie thuiskamers onderdeel van is.
De huidige twee thuiskamers konden de afgelopen jaren incidenteel worden gefinancierd vanuit de regionale IZA middelen. Deze financiering stopt per 2027. Later dit jaar zal ook duidelijk zijn in hoeverre vanuit het Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA) structurele middelen kunnen worden geclaimd voor de zogenaamde basisinfrastructuur.

De gemeente heeft een regierol in het uitvoeren van de Wet inburgering 2021 (Wi2021). Hiervoor zijn inburgeringsconsulenten in dienst bij de gemeente die inburgeringsplichtigen begeleiden tijdens hun traject. Sinds de invoering van de wet is het aantal inburgeraars waarover wij regie voeren sterk toegenomen, terwijl de formatie niet in dezelfde mate is meegestegen. Dit heeft geleid tot lange wachtlijsten. Gezien de maatschappelijke impact en financiële gevolgen vragen wij nu budget voor 2026.

In de septembercirculaire 2025 zijn aanvullende middelen toegevoegd, voor de periode 2025-2027, aan de rijksbijdrage beschut werk (Integratie Uitkering 'Participatie') in verband met de voorgenomen invoering van een forfaitaire loonkostensubsidie voor nieuw beschut werk (NBW). Voor onze gemeente betreft dit een bedrag van € 105.000 in 2026 en € 112.000 voor 2027. Voorgesteld wordt deze middelen toe te voegen aan het re-integratiebudget voor RSD de Liemers, met de oormerking NBW. De middelen worden ingezet ter dekking van de hogere kosten voor NBW-plekken. Deze kosten worden momenteel opgevangen binnen het re-integratiebudget. Door de middelen uit de septembercirculaire hiervoor in te zetten, wordt voorkomen dat het re-integratiebudget verder onder druk komt te staan en blijft er voldoende ruimte beschikbaar voor re-integratietrajecten voor overige uitkeringsgerechtigden.

Voor de gemeentelijke taak met betrekking tot de kinderopvangtoeslagenproblematiek worden kosten gemaakt. Wij verwachten een bedrag van € 255.000 uit te geven. Deze begrotingswijziging is budgettair neutraal omdat de uitgaven door het Rijk via een specifieke uitkering worden vergoed.

Op basis van de huidige opvanglocaties en de daarin opgevangen vluchtelingen uit de Oekraïne ramen wij hierbij zowel de uitgaven als de rijkscompensatie. Uitgangspunt is dat door het Rijk alle kosten worden vergoed. Wij ramen de baten en lasten op € 4.600.000. Per saldo is deze raming budgettair neutraal.